Thêm vào "Bài yêu thích"Lòng trắc ẩn (compassion) là sự cảm nhận và quan tâm của ta đến nỗi khổ đau của người khác, là một phẩm chất tốt đẹp của con người. Tuy nhiên, lòng trắc ẩn không phải ai cũng có. Có những người chỉ biết đến bản thân mình và thờ ơ trước nỗi đau của người khác. Lòng trắc ẩn chính là sự rung động, cảm thông của con người trước hoàn cảnh của người khác, từ đó có hành động giúp đỡ họ không vì lợi ích gì để họ vượt qua hoàn cảnh và hướng đến một cuộc sống tốt đẹp hơn.
Trong cuộc sống, nếu chịu khó để ý một chút ta sẽ dễ dàng bắt gặp những tấm lòng trắc ẩn chung quanh mình.
Xóm tôi có ông kia về hưu, mỗi sáng đi bộ tập thể dục. Ông đi từ con hẻm nhà mình ra đường cái, đi một đỗi nữa thì quẹo phải vô một con hẻm đông đúc, nhộn nhịp nhiều hàng quán. Ông cứ đi như thế khoảng 1km thì quay về. Một bữa kia ông phát hiện ra ở đầu hẻm nhà mình xuất hiện một xe bánh mì thịt. Người bán là một phụ nữ trạc ba mươi mấy tuổi, dẫn theo đứa con trai khoảng hai tuổi mấy ba tuổi, đặt ngồi trên chiếc ghế nhỏ cạnh xe bánh mì. Cô chủ xe bánh mì ấy chỉ bán ở đó khoảng một tiếng đồng hồ thì đẩy xe đi bán chỗ khác. Ông nhìn thằng nhỏ ngồi im ru không quậy quọ thấy mà thương. Tự nhiên ông nảy ra ý nghĩ mua cho nó món đồ chơi gì đó để nó vui. Xe ô tô chăng? Không được, thằng bé chơi sẽ có lúc ô tô chạy ra ngoài đường, nguy hiểm. Ông nhớ mấy đứa cháu mình từng chơi qua cây xương rồng nhại giọng nói rất lý thú. Nghĩ là làm, hôm đó ông đặt mua “bé xương rồng” trên mạng, sáng ra ghé tặng cho thằng bé. Mẹ nó cảm ơn rối rít, ngồi tập cho con chơi, cười rúc rích. Ông thấy vui vui trong dạ, nghĩ mình vừa làm một việc tốt.
Nhưng qua sáng hôm sau ông không thấy thằng bé chơi xương rồng nhại giọng nữa mà ngồi cú rũ trên ghế. Ông ngại hỏi mẹ nó mà cứ nghĩ này nghĩ nọ lung tung. Mẹ nó mắc bán nên cũng không để ý đến ông. Ông chợt cảm thấy chạnh lòng với ý nghĩ: có khi nào mẹ thằng bé đã bán con xương rồng rồi chăng? Rồi ông tự trấn an mình: chắc không đâu, có mấy chục ngàn bán làm gì, mà bán ai mua. Lòng ông dấy lên chút xấu hổ vì nghĩ không tốt cho người khác.
Qua sáng bữa sau ông đi ngang xe bánh mì thì bà mẹ thằng bé chợt gọi giật lại:
– Chú ơi!
Ông dừng bước:
– Có chuyện gì con?
Bà mẹ đưa cho ông bé xương rồng, cười nói:
– Bé nó không biết chơi chú ạ.
– Ủa sao vậy con?
– Nó nói năng chưa rành nữa nên cầm con xương rồng một lát là chán chú ạ. Thôi để con gửi lại chú.
– Ồ, đưa lại chú làm gì. Con cứ giữ đó mai mốt bé nó nói chuyện rành rồi nó chơi.
– Dạ, vậy con cám ơn chú.
– Không có gì đâu.
Ông không cảm thấy buồn, vì nghĩ mình có thể mua cho bé đồ chơi khác. Sáng kế tiếp ông đi ngang thấy thằng bé ngồi khóc tỉ tê, còn bà mẹ ngồi kế bên nói vừa dỗ dành vừa hăm dọa: “Nín chưa. Bị gì mà khóc! “.
Thằng bé chắc “bị gì” thật. Hai bữa tiếp theo ông không thấy nó và người bán bánh mì là một cô gái khác. Quá tò mò và quá quan tâm đến thằng bé, ông dừng lại hỏi cô gái:
– Ủa con, cô bán bánh mì thường ngày đâu rồi?
Cô gái lễ phép:
– À, con chị ấy bệnh nên chị chăm trong bệnh viện rồi chú. Mà chiều nay được xuất viện rồi.
– Vậy hả. Cũng mừng. Còn con là…
– Dạ con là em của chị ấy!
Tôi thì khác!
Tôi cũng về hưu như ông ấy, lòng trắc ẩn trong tôi cũng bao la như ông nhưng đã phát tán thành một thứ tình cảm gì đó rất mông lung, ủy mị, đôi lúc phi thực tế. Chuyện gì buồn đau của ai đó cũng dễ khiến trái tim tôi thổn thức. Người ta buôn bán ế tôi cũng cảm thông, nhìn người nghèo đi nhặt ve chai tôi cũng thương cảm, nhìn em bé bán vé số cũng thấy cảm thương…Tôi hay buồn cho những phận không may mà mình “trót” chứng kiến.
Bác sĩ tâm lý học nổi tiếng Alfred Adler (Áo) từng nói: “Lòng trắc ẩn là nhìn bằng mắt của người khác, lắng nghe bằng tai của người khác và cảm nhận bằng trái tim của người khác”. Câu nói thật đầy lòng vị tha và thâm thúy.
SĨ HUỲNH