Thêm vào "Bài yêu thích"
Năm 1967 tôi học lớp nhất (lớp 5) tại trường tiểu học Nam tỉnh lỵ thuộc tỉnh lỵ Gia Định cũ (về mặt hành chính thuộc xã Bình Hoà Xã, quận Gò Vấp). Trường nằm đối diện chợ Bà Chiểu, từ nhà tôi đi đến chỉ vài trăm mét. Tôi học giỏi, lãnh phần thưởng hạng nhất cuối năm học.
Lâu ngày quá tôi đã quên, không hiểu vì sao năm đó tôi thi rớt vào lớp đệ thất (lớp 6). Giờ nghiệm lại mới biết, do tâm sinh lý thay đổi của tuổi dậy thì nên lúc ấy con người tôi trở nên lơ mơ, không tập trung được khi ôn thi. Tôi cũng có học thêm lớp luyện thi môn Toán nhưng hoàn toàn không hiểu bài, hầu như đã quên hết kiến thức của lớp nhì, lớp nhất. Ở nhà, tôi học bài hoài không thuộc, cũng không muốn làm toán cô giáo cho ở lớp học thêm. Cả ngày tôi cứ lo đọc truyện tranh, làm thơ đăng báo.
Vào phòng thi môn Tập làm văn, bị xếp ngồi gần cuối lớp. Mắt tôi bị cận thị bẩm sinh, năm lớp ba phải đeo kính nên nhìn không rõ đề thi trên bảng. Tôi còn nhớ đề ra: Em hãy tả lại một buổi chiếu truyền hình…Tôi ngồi suy nghĩ hoài, không hiểu sao đề thi cho kỳ quá: “Em hãy tả lại một buổi CHIỀU truyền hình…”. Lúc ấy nếu đọc được chữ CHIỀU thành chữ CHIẾU chắc chắn tôi sẽ làm bài dễ dàng, vì chương trình Đố Vui Để Học phát vào 7 giờ tối thứ bảy. “Buổi CHIỀU truyền hình” thì chỉ có chương trình thể thao. Vậy là tôi tả về thể thao, những buổi phát sóng mà tôi còn lờ mờ vì ít quan tâm. Và “Em yêu thích mục thể thao trên truyền hình vì…”. Môn Tập làm văn đó chắc đã bị cho điểm dưới trung bình.
Các môn thi còn lại, nhất là Toán, tôi cũng làm không đạt. Tôi còn nhớ lúc học xong lớp luyện thi, bữa kia có mấy người bạn học ghé nhà đưa cho một bịch chè đậu trắng. Bạn nói: Cô bảo ăn chè đậu để thi đậu. Giờ tôi đã quên, không biết tại sao buổi học cuối hôm đó mình vắng mặt. Cô giáo từng tuyên bố trong lớp: “Thằng Sĩ không đậu hãy chém đầu cô”. Thương cô quá, nhưng tôi đã phụ lòng cô. Cô cũng chính là cô giáo dạy tôi ở trường Nam tỉnh lỵ. Sau khi có kết quả thi tuyển, cô còn họp cả lớp lại để ăn mừng các trò thi đỗ và chia buồn với các trò bị rớt. Tất nhiên là tôi lẩn tránh không tham dự và nghĩ rằng các bạn thi rớt cũng sẽ không đến. Nhưng tôi đã lầm. Hôm sau gặp lại một bạn thi đậu, bạn nói lớp họp rất đông đủ, trừ tôi. Và câu nói như để kết luận về kết quả cuộc thi của cô là: “Học tài thi phận”, khuyên mấy bạn không đỗ trong kỳ thi năm nay cũng đừng buồn quá, hãy cố gắng, chắc chắn sẽ thi đỗ năm sau.
Tôi thi rớt, bà dì tôi thông báo cho ông dượng tôi biết và bảo ông lo cho tôi. Vài tuần sau ông tôi nói chừng nào nhập học tôi cứ vô trường Hồ Ngọc Cẩn, ông đã xin với hiệu trưởng rồi.
Mới 12 tuổi tôi đã biết “sĩ diện”, sợ các bạn cùng lớp biết mình đã “chạy chọt”, từ rớt thành đậu để vào trường công. Cuối năm đó về quê Bến Tre, ăn tết xong tôi không trở lên Gia Định nữa mà ở lại ghi danh học trường bán công, bắt đầu một cuộc sống mới hoàn toàn khác.
(01/5/2020)