Thêm vào "Bài yêu thích"Ở miền Tây năm bộ xưa kia có hai loại cầu mà người Sài Gòn về chơi ai cũng sợ, đó là cầu khỉ và cầu cá vồ. Bây giờ thì hầu như hai loại cầu này đã biến mất, còn chăng chỉ là trong hoài niệm dĩ vãng.
Năm 1976 ba má tôi dọn nhà từ thị xã Bến tre vô xã Phước thạnh, bỏ nghề bán bánh mì ở chợ để “về vườn”. Tôi ở Sài gòn về thăm nhà phải lội bộ khoảng 4 cây số đi qua cây cầu khỉ chừng 8 mét gọi là cầu Hội.
Lần đầu qua cầu, nhằm mùa mưa, cầu dính bùn sình, trơn trợt dễ té nên có nhiều đoạn tôi phải bò qua. Dân địa phương thì bước thoăn thoắt thấy mà phục lăn. Đường về nhà cũng không khá hơn, tôi bị trợt té hai lần, quần áo lấm lem bùn đất. Hai đứa em gái mỗi ngày đi làm, đi bộ từ nhà ra cầu Hội, qua cầu mới lấy xe (Xe đạp gửi nhà người quen) chứ không thể dẫn xe qua cầu được.
Sau này sống với cô vợ hờ quê quán Thạnh Trị, Sóc Trăng, tôi cũng qua một cây cầu khỉ dài ngoằn. Đúng ra mỗi lần muốn qua nhà mẹ nàng thì đứng bờ bên đây gọi bà, bà lấy xuồng chèo qua rước. Nhưng hôm ấy tôi thấy cây cầu khỉ có tay vịn nên đánh bạo đi thử. Ai dè được hơn 2/3 đường thì gặp khúc tay vịn bị gãy, đong đưa đong đưa. Tội không dám đi tiếp mà đứng “định thần” cả mươi phút rồi mới từ từ bò qua. Đứa con gái 7 tuổi đứng bờ bên kia nhìn thấy, thích thú nhảy cẫng lên, vỗ tay cười. Khi qua được, tôi cốc nhẹ đàu bé:
-Thấy ba không đi được mà còn cười khoái chí nữa hén!
Con bé vẫn không ngớt cười:
– Nhìn ba bò trên cầu mắc cười quá!
Nhân nói về cầu khỉ, tôi lại nhớ tới cầu cá, là loại nhà cầu đuợc dưng sơ sài trên ao mương để đi vệ sinh, có khá nhiều ở miền Tây hồi trước. Ở xã Mỹ Khánh huyện Phong Điền Cần Thơ, hầu như nhà nào cũng nuôi cá tra và dựng cầu để đi toilet. Đoàn phim xin “tá túc” ở nhà dân ai cũng phải học cách đi cầu cá.
Cầu cá được làm cả trên ao nằm sát mặt đường ra chợ, là cầu công cộng. Đoàn phim có anh nhân viên kia quen với cô bé bán nước mía ngoài chợ. Một hôm đi chợ nhìn thấy cô bé từ cầu cá bước ra, thay vì giả bộ làm lơ không thấy, anh lại đón đầu cô bé và hỏi:
-Ủa, em đi đâu vậy?
Cô bé mắc cở bỏ đi. Từ hôm đó cô giận anh luôn, suốt đến lúc đoàn quay xong rời đi.
Còn phim kia quay ở Bình dương, đoàn xin ở tạm trong đình Bến thế. Khu vực này người dân cũng đi vệ sinh ở cầu cá. Một hôm, anh phó chủ nhiệm bị té lọt xuống ao do cầu bị gãy. Tôi nghe tiếng anh gọi tôi thất thanh nên chạy ra “cứu hộ” nhưng người dân địa phương đã nhảy xuống kéo anh lên.
Có show quay phim tài liệu cho nước ngoài ở bối cảnh kênh Nhiêu lộc Sài Gòn, anh đạo diễn cứ đòi quay cầu cá trên mương nước nhưng tôi không cho. Anh bảo:.
-Sao kỳ vậy? Tối qua tôi thấy ti vi có phát sóng cảnh cầu câ mà!
Tôi lắc đầu. Anh ta cứ truy vấn mãi. Người phương Tây là vậy, họ phải hỏi cho ra lẽ. Tôi từ tốn nói với anh qua phiẻn dịch:
– Đó là phim phóng sự của chúng tôi nói về đề tài xóa bỏ, bài trừ vấn nạn cầu khỉ, cầu cá. Còn phim mình đang quay là về đề tài trẻ mồ côi, cơ nhỡ nên không thích hợp đưa mấy cảnh ấy vào.
Ngày nay làm phim về đề tài thờì đó, muốn có cảnh cầu khỉ thì tổ thiết kế của đoàn phim phải dựng chứ không còn có sẵn.
(15/12/2025)