Thêm vào "Bài yêu thích"
Thời bao cấp các đoàn phim có số lượng nhân viên “khủng”, kể cả diễn viên bình quân khoảng trên dưới 60 người. Khi di chuyển đi quay, các loại xe phục vụ gồm có xe ca 29 chỗ, xe 16 chỗ, xe con, xe tải (2 chiếc, một cho tổ thiết kế, một cho tổ ánh sáng kểt hợp với tổ cấp dưỡng). Hãng có cả một đội xe chuyên phục vụ các đoàn. Xe khách chủ lực là chiếc Hải Âu 29 chỗ của Lỉên Xô. Thêm nữa là chiếc Jin chở máy phát điện 150kw. Như vậy riêng các bác tài đã thành một tổ llái xe 5-6 người. Xăng dầu lảmh trong kho của Hãng, cấp theo cây số.
Các đoàn phim đa số đi quay tỉnh, xe cộ thường có việc đi đi về về. Nhưng tôi nhớ có đoàn phim Phù Sa làm gia công cho tỉnh Đồng Tháp (đạo diễn Lâm Mộc Khôn) khi xuống đóng đô tại huyện Lấp Vò thì đội xe giống như “án binh bất động”, nằm chơi cả tháng. Mỗi ngày đoàn đi quay điểm này điểm nọ nhưng chỉ cách chỗ ở hơn 1 cây số, anh em thường đi bộ.. Có lẽ phim này có chi phí vận chuyển thấp nhất so với các đoàn khác. Anh em tài xế cứ thay phiên nhau “nghỉ phép” ít hôm về thăm nhà.
Phim Bông Lục Bình của đạo diễn Lê văn Duy cũng thế. Đoàn xuống ở bệnh viện 30-4 của huyện Tháp Mười, Đồng Tháp, mỗi ngày đi quay bằng tàu. Anh em đoàn đi ăn thì qua chợ bằng xuồng, ghe máy. Xe cộ của đoàn thì đậu “chờ thời” trong sân bệnh viện. Đoàn di chuyển bằng tàu 3 tiếng mớí đến được bối cảnh. 7 giờ sáng khởi hành, 10 giờ tới. Khi về cũng thế, nhưng cũng còn kịp ra kênh tắm giặt rồi đi ghe máy qua chợ ăn tối. Nhìn qua nhìn lại thấy bác tài chỉ còn ít người. Mấy bác kia đã xin phép về Sài Gòn thăm vợ con.
Các diễn viên chính hoặc có tên tuổi khi xong bối cảnh muốn về Sài Gòn thì sẽ có ô tô con của đoàn đưa về. Các diễn viên khác thì đi xe ngoài được đoàn hỗ trợ tiền vé xe.
Thời nay đi làm phim các đoàn khi cần thiết sẽ thuê xe ngoài, chứ công ty không có xe. Các tổ như thiết kế, grip cũng gọn nhẹ, không cồng kềnh như “hồi nẫm” nên nhiều khi chỉ cần một chiếc 16 chỗ là đủ. Số lượng nhân viên đoàn cũng giảm hẳn, còn khoảng dưới 30 người, dù vẫn đầy đủ các tổ nghiệp vụ như đạo cụ, phục trang, hóa trang, tổ grip… Đi quay ở Sài Gòn, anh em chủ yếu đi xe máy đến điểm quay. Diễn viên cũng thế, có nhiều người có ô tô riêng, chủ động đi về. Đoàn nào “sộp” thì trả tiền xăng, không thì thôi, chẳng có vấn đề gì quan trọng. Đi quay xa, diễn viên sẽ được thanh toán tiền vé máy bay khứ hồi.
Coi vậy mà thời bao cấp đi làm phin vui hơn bây giờ. Thứ nhất là nhân viên đoàn rất đông, thứ hai là đi quay ở tỉnh lâu ngày nên mọi người coi nhau như anh em một nhà, “ăn dầm nằm dề” với nhau cả tháng. Tiền Nhà nước chỉ có bấy nhiêu, các đoàn phim tự cân đối chi phí. “Ăn thì nhiều chứ ở chẳng bao nhiêu”, thời đó đoàn nào cũng có tổ cấp dưỡng, có chị nuôi đi chợ nấu ăn nên tiết kiệm được rất nhiều. Vui nhất là bác tài đông, hợp thành cả một tổ lái xe nên có đoàn các tài xế tổ chức nấu ăn riêng. Như đoàn phim Ông Hai Cũ đóng đô trong Đình Bến Thế, Bình Dương, anh Lương Minh tài xế xe Microbus phụ trách đi chợ nấu ăn, cũng với tiêu chuẩn như anh en đoàn mà nấu được những món *độc chiêu” như vịt hấp chao, gà nấu rượu khiến nhiều anh em khác cũng muốn hùn tiêu chuẩn.
(20/11/2025)